Jak podaje redakcja rapowo.pl, amerykański przedsiębiorca Elon Musk zaprezentował nową platformę Grokipedia — internetową encyklopedię opartą na sztucznej inteligencji, stworzoną przez jego firmę xAI. Portal pozycjonuje się jako niezależna alternatywa dla Wikipedii, jednak już na początku wzbudził liczne kontrowersje. Według samego Muska Grokipedia ma stać się „znaczącym ulepszeniem” istniejącego systemu wymiany wiedzy. Eksperci zauważają jednak, że pierwsza wersja strony przypomina uproszczoną kopię Wikipedii z podstawowym wyglądem i ograniczonymi funkcjami edycji.
Jak wygląda Grokipedia teraz
W momencie uruchomienia Grokipedia ma bardzo minimalistyczny wygląd — strona główna zawiera jedynie duże pole wyszukiwania, a artykuły są ułożone na wzór Wikipedii: z nagłówkami, podtytułami i odnośnikami do źródeł. Użytkownicy nie mogą jednak obecnie edytować stron, mimo że na niektórych z nich widnieje przycisk „Edit”. Po kliknięciu wyświetlane są jedynie już dokonane zmiany, bez nazw autorów.
Problem otwartej edycji
W przeciwieństwie do Wikipedii, która pozwala każdemu użytkownikowi edytować treści, Grokipedia na razie pozbawiona jest tej funkcji. Taki krok ma prawdopodobnie zapobiegać rozpowszechnianiu fałszywych informacji, jednak stoi w sprzeczności z ideą wspólnej encyklopedii. Twórcy zapowiadają, że w przyszłości planują wprowadzić kontrolowaną edycję za pomocą systemu sztucznej inteligencji.
Wykorzystanie treści z Wikipedii
Mimo obietnic Muska stworzenia „unikalnej bazy wiedzy”, część materiałów w Grokipedii okazała się pochodzić z Wikipedii. Na stronach poświęconych m.in. MacBookowi Air, PlayStation 5 i Lincoln Mark VIII widnieje informacja: „The content is adapted from Wikipedia, licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 License” — „Treść została zaadaptowana z Wikipedii na licencji Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0”.
Reakcja Wikimedia Foundation
Przedstawicielka Wikimedia Foundation Lauren Dickinson skomentowała sytuację dla The Verge: „Nawet Grokipedia potrzebuje Wikipedii, by istnieć”. Jej wypowiedź sugeruje, że nowy projekt Muska obecnie opiera się na tej samej bazie wiedzy, przeciwko której wcześniej występował. To wywołało dyskusję na temat praw autorskich i wiarygodności sztucznej inteligencji xAI.
Czy Grokipedia naprawdę sprawdza fakty
Każdy artykuł na stronie posiada adnotację, że „Grok sprawdził fakty”. Taki sposób działania wzbudził sceptycyzm wśród naukowców, ponieważ duże modele językowe mają tendencję do tworzenia nieprawdziwych informacji. Co więcej, system nie wskazuje, kiedy dokonano weryfikacji ani jakie źródła zostały użyte.
Różnice w podejściu do kontrowersyjnych tematów
Szczególnie zauważalne są różnice między Wikipedią a Grokipedią w artykułach dotyczących tematów budzących społeczne dyskusje. Na przykład w artykule o zmianach klimatu Wikipedia podkreśla:
„Istnieje niemal jednogodny konsensus naukowy, że klimat planety się ociepla z powodu działalności człowieka.”
Z kolei w Grokipedii przedstawiono inną tezę:
„Krytycy twierdzą, że stwierdzenia o niemal pełnym konsensusie naukowym są przesadzone z powodu selektywności w przeglądach literatury.”
Tego rodzaju sformułowania pokazują, że encyklopedia Muska dopuszcza alternatywne interpretacje faktów, co może wpływać na społeczne postrzeganie tematów naukowych.
Zakres projektu i jego perspektywy
Zgodnie z informacjami na stronie głównej Grokipedii baza danych zawiera już ponad 885 000 artykułów. Dla porównania, anglojęzyczna Wikipedia ma około 7 milionów stron. Oznacza to, że Grokipedia znajduje się obecnie na etapie aktywnego rozwoju — wersja strony jest oznaczona jako v0.1.
Główne cechy obecnej wersji Grokipedii
| Parametr | Grokipedia | Wikipedia |
|---|---|---|
| Liczba artykułów | ~885 000 | ~7 000 000 |
| Edycja przez użytkowników | Ograniczona | Otwarte |
| Źródła informacji | Częściowo Wikipedia | Globalni wolontariusze |
| Weryfikacja faktów | Automatyczna SI | Ludzka kontrola |
| Wersja | 0.1 (beta) | Pełna |
Co mówią użytkownicy i eksperci
Opinie na temat Grokipedii są podzielone. Zwolennicy widzą w niej szansę na stworzenie dokładniejszej encyklopedii pozbawionej ludzkich błędów i wpływów politycznych. Krytycy obawiają się natomiast, że sztuczna inteligencja bez odpowiedniej kontroli może wytworzyć nową falę dezinformacji.
Główne obawy ekspertów to:
- system może kopiować cudze treści bez jasnych odniesień do źródeł;
- sztuczna inteligencja nie zawsze potrafi zweryfikować wiarygodność faktów;
- brak otwartej edycji obniża zaufanie użytkowników;
- nie jest jasne, kto ponosi odpowiedzialność za błędy w materiałach.
Co dalej z encyklopedią Muska
Elon Musk zapowiedział, że do końca roku zespół xAI planuje całkowicie zaktualizować system odnośników i edycji. Prawdopodobnie w kolejnych wersjach użytkownicy będą mogli dodawać komentarze lub proponować zmiany. W ten sposób Grokipedia pozostaje interesującym, ale kontrowersyjnym eksperymentem w dziedzinie wiedzy. Ma potencjał, by stać się platformą przyszłości — ale tylko wtedy, gdy Musk zapewni przejrzystość, wiarygodność i prawdziwą niezależność od Wikipedii.
Przeczytaj także: OpenAI uruchamia nową przeglądarkę lepszą niż Google Chrome — co wiadomo przed premierą, instrukcja i zalety.