W nocy z soboty na niedzielę, 26 października 2025 roku, nastąpi kolejna zmiana czasu na zimowy. Tego dnia o godzinie trzeciej w nocy wskazówki zegara zostaną cofnięte o jedną godzinę — czyli na drugą. Ten coroczny proces jest częścią europejskiej tradycji, która ma zarówno swoje zalety, jak i wpływ na zdrowie. Choć zmiana czasu była już wielokrotnie kwestionowana, Unia Europejska jak dotąd nie zrezygnowała z tej praktyki. O tym informuje rapowo.pl, powołując się na fitness-spartacus.de.
Kiedy dokładnie nastąpi zmiana czasu jesienią 2025 roku
Zmiana na czas zimowy w 2025 roku zaplanowana jest na noc z soboty na niedzielę — 26 października. O godzinie 3:00 zegary zostaną cofnięte na 2:00, dzięki czemu ludzie zyskają dodatkową godzinę snu. W ten sposób Europa wraca z czasu letniego (Central European Summer Time, MESZ) na standardowy czas środkowoeuropejski (Central European Time, MEZ).
Tradycyjnie zmiana na czas zimowy odbywa się w ostatnią niedzielę października, a na czas letni — w ostatnią niedzielę marca. W 2026 roku czas letni rozpocznie się w nocy z 28 na 29 marca o godzinie drugiej.
Jak zapamiętać, kiedy przestawiamy zegary do przodu, a kiedy do tyłu
Podczas przejścia na czas zimowy wskazówki zegara cofamy wstecz — z trzeciej na drugą. Oznacza to, że zyskujemy dodatkową godzinę snu. Wiosną natomiast, przy przejściu na czas letni, zegary przesuwamy do przodu i „tracimy” jedną godzinę snu.
Pomocne sposoby na zapamiętanie zasady
- Wiosną „wynosimy krzesła do ogrodu” — czyli przesuwamy wskazówki do przodu.
- Jesienią „wstawiamy krzesła z powrotem do domu” — czyli przesuwamy wskazówki wstecz.
- Istnieje też popularne powiedzenie: “Im Sommer nach vorne, im Winter nach hinten” — czyli „latem do przodu, zimą do tyłu”.
- Można też kierować się temperaturą: wiosną — plus, jesienią — minus.
Jak przebiega proces zmiany czasu
Oficjalnie zmiana czasu odbywa się dokładnie o godzinie 3:00 w nocy. W tym momencie większość ludzi śpi, dlatego praktycznie nikt nie zauważa samej zmiany. Niemiecki system kolejowy dostosowuje rozkład jazdy, aby uniknąć zakłóceń: podczas zmiany czasu niektóre pociągi muszą czekać godzinę w zajezdni, by zachować synchronizację rozkładów.
Większość nowoczesnych zegarów, zwłaszcza tych synchronizowanych sygnałem radiowym, automatycznie dostosowuje czas zgodnie z sygnałem zegara atomowego z Brunszwiku. Czasem jednak urządzenia robią to z opóźnieniem. Jak wyjaśnia portal “Heise Online”, „wiele zegarów aktualizuje czas tylko raz na 24 godziny, aby oszczędzać energię”. Jeśli zegar nie zaktualizował się automatycznie, wystarczy odłączyć go od zasilania na kilka sekund i ponownie podłączyć.
Dlaczego czas zimowy jest uznawany za właściwy
Zdaniem specjalistów od snu to właśnie czas zimowy jest najbardziej naturalny dla człowieka. Nasz organizm jest dostosowany do rytmu słonecznego, dlatego zimą, gdy dni są krótsze, pobudka powinna następować wraz ze świtem. „Człowiek potrzebuje światła słonecznego, by się obudzić” — podkreślają niemieccy naukowcy.
Przy jasnym świetle organizm wytwarza kortyzol — hormon aktywności, a w ciemności — melatoninę, odpowiedzialną za senność. Dlatego gdy wieczorem zbyt długo jest jasno, kładziemy się spać później, co zaburza nasz naturalny rytm.
Główne zalety czasu zimowego
- Odpowiada naturalnemu biorytmowi człowieka
- Ułatwia poranne wstawanie
- Zmniejsza poziom stresu i zmęczenia
- Poprawia jakość snu
- Redukuje ryzyko depresji i problemów sercowo-naczyniowych
Jak organizm dostosowuje się do zmiany czasu
Ogólnie rzecz biorąc, przejście na czas zimowy jest mniej stresujące niż na letni, ponieważ zyskujemy dodatkową godzinę odpoczynku. Nawet tak niewielka zmiana może jednak tymczasowo zaburzyć rytm biologiczny.
Badania pokazują, że w pierwszych dniach po zmianie czasu ludzie częściej odczuwają zmęczenie, rozdrażnienie i problemy z koncentracją. Czasem obserwuje się też zwiększone ryzyko drobnych wypadków czy problemów z sercem. Dzieje się tak, ponieważ ludzki organizm przyzwyczajony jest do stałego rytmu snu i aktywności.
Jak pomóc ciału szybciej się przystosować
- Przez kilka dni stopniowo zmieniaj rytm — o 15 minut dziennie
- Spędzaj więcej czasu rano na słońcu
- Uprawiaj aktywność fizyczną
- Kładź się spać o tej samej porze każdego dnia
- Pij dużo wody i unikaj kofeiny wieczorem
Historia wprowadzenia czasu letniego i zimowego
W Niemczech praktyka zmiany czasu była wprowadzana trzykrotnie i dwa razy znoszona. Po raz pierwszy w czasie I wojny światowej w celu oszczędzania energii, później w czasie II wojny. Ponownie wprowadzono ją w 1980 roku jako reakcję na kryzysy naftowe z lat 1973 i 1979. W 1996 roku Unia Europejska ustaliła jednolity harmonogram dla wszystkich krajów członkowskich, z wyjątkiem Portugalii.
Mimo pierwotnego celu oszczędzania energii, współczesne badania wykazały, że ogólne zużycie energii się nie zmniejsza. Co prawda zużywa się mniej energii na oświetlenie, ale rośnie zapotrzebowanie na ogrzewanie.
Czy Europa zrezygnuje ze zmiany czasu
Około 80% Europejczyków, według badań UE, popiera zniesienie zmiany czasu. Wciąż jednak nie ma zgody między państwami członkowskimi, czy pozostawić czas letni, czy zimowy. Dodatkowo sytuację komplikuje istnienie trzech stref czasowych w Unii Europejskiej: zachodnioeuropejskiej, środkowoeuropejskiej i wschodnioeuropejskiej.
Ponieważ nie podjęto jeszcze decyzji, tradycyjna zmiana czasu będzie kontynuowana co najmniej do połowy dekady.
Przeczytaj także: zmęczenie czy depresja — jak rozpoznać objawy jesiennego spadku nastroju.