6 stycznia 2026 roku w całej Polsce obchodzona będzie uroczystość Objawienia Pańskiego, powszechnie znana jako święto Trzech Króli. Jak zauważa redakcja rapowo.pl, dla wielu osób to nie tylko dzień wolny od pracy, ale także ważne wydarzenie religijne i kulturowe. Święto to łączy w sobie elementy wiary, tradycji oraz symboliki obecnej w chrześcijaństwie od wieków. Z tym dniem wiąże się wiele pytań, w tym obowiązek uczestnictwa w mszy świętej czy znaczenie popularnych napisów na drzwiach. Warto więc dokładniej wyjaśnić, skąd wzięło się to święto i jak powinno być obchodzone.
Czym jest święto Trzech Króli
Święto Trzech Króli, czyli Objawienie Pańskie, należy do najstarszych uroczystości w tradycji chrześcijańskiej. Upamiętnia ono objawienie się Boga człowiekowi oraz pierwsze spotkanie Jezusa Chrystusa z ludźmi spoza najbliższego kręgu Świętej Rodziny. Według przekazu biblijnego Mędrcy ze Wschodu przybyli do Betlejem, aby oddać pokłon Nowonarodzonemu. W początkach chrześcijaństwa na Wschodzie dzień ten obejmował kilka wydarzeń jednocześnie. Wspominano wtedy nie tylko pokłon Mędrców, ale także chrzest Jezusa w Jordanie oraz cud w Kanie Galilejskiej.
Z czasem poszczególne wydarzenia zostały rozdzielone na osobne uroczystości. W Kościele zachodnim Objawienie Pańskie zaczęto obchodzić jako niezależne święto pod koniec IV wieku. Chrzest Pański przeniesiono na niedzielę po 6 stycznia, a wspomnienie cudu w Kanie Galilejskiej na inną niedzielę okresu zwykłego. Mimo tych zmian Trzech Króli zachowało wyjątkowy charakter. Do dziś jest symbolem powszechności chrześcijaństwa i otwartości na wszystkie narody.
Trzech Króli jako święto nakazane
W Kościele rzymskokatolickim Trzech Króli jest świętem nakazanym. Oznacza to, że wierni mają obowiązek uczestniczenia w mszy świętej w tym dniu. Dla wielu katolików jest to jeden z ważniejszych momentów okresu bożonarodzeniowego. Liturgia tego dnia podkreśla objawienie się Chrystusa całemu światu, a nie tylko jednemu narodowi. Kazania często odnoszą się do symboliki światła, drogi i poszukiwania prawdy.
W praktyce oznacza to, że 6 stycznia wierni powinni zaplanować czas tak, aby móc wziąć udział w nabożeństwie. W wielu parafiach odprawiane są dodatkowe msze, aby ułatwić udział jak największej liczbie osób. Święto ma charakter uroczysty, a w kościołach często święci się kredę, kadzidło i wodę. Te elementy mają później znaczenie w tradycjach domowych związanych z tym dniem.
Tradycje i zwyczaje związane z Trzema Królami
Święto Trzech Króli od wieków wiąże się z licznymi zwyczajami ludowymi i religijnymi. Dawniej święcono złoto, którym symbolicznie dotykano szyi, wierząc, że chroni ono przed chorobami. Powszechnie święcono także kadzidło, używane później do okadzania domów i gospodarstw. Zwyczaje te miały zapewnić ochronę przed nieszczęściami i pomyślność na cały rok. Choć wiele dawnych praktyk zanikło, część z nich przetrwała w zmienionej formie.
Do dziś w wielu domach pielęgnowane są następujące tradycje:
- udział w mszy świętej 6 stycznia
- święcenie kredy i kadzidła
- oznaczanie drzwi symbolami związanymi ze świętem
- udział w orszakach Trzech Króli
C+M+B czy K+M+B – jak poprawnie oznaczyć drzwi
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych zwyczajów Trzech Króli jest zapisywanie symboli na drzwiach domów. Najczęściej spotyka się oznaczenia C+M+B lub K+M+B wraz z bieżącym rokiem. Obie formy są uznawane za poprawne i mają głębokie znaczenie religijne. Litery te nie są jedynie imionami Mędrców, choć taka interpretacja jest bardzo popularna. Ich pierwotne znaczenie wywodzi się z łacińskich formuł.
Najczęściej wskazuje się następujące interpretacje:
- Christus Mansionem Benedicat, czyli Niech Chrystus błogosławi temu domowi
- Christus Multorum Benefactor, czyli Chrystus dobroczyńcą wielu
- odniesienie do imion Mędrców: Kacper, Melchior i Baltazar
Znaki te mają być wyrazem wiary i prośbą o Boże błogosławieństwo dla domowników. Zwyczaj ten upowszechnił się w XVIII wieku i do dziś jest powszechnie praktykowany.
Orszaki Trzech Króli i współczesne obchody
Współczesnym elementem obchodów Objawienia Pańskiego są Orszaki Trzech Króli. Organizowane są one w wielu miastach i miejscowościach w całej Polsce. Mają formę ulicznych jasełek połączonych ze wspólnym kolędowaniem i inscenizacjami biblijnymi. Orszaki przygotowywane są oddolnie przez mieszkańców, przy wsparciu parafii i lokalnych władz. Z roku na rok cieszą się coraz większym zainteresowaniem.
W poprzednich latach takie wydarzenia odbywały się między innymi w Warszawie, Krakowie, Gdańsku, Łodzi czy Wrocławiu. Dla wielu rodzin udział w orszaku stał się stałym elementem świętowania Trzech Króli. Jest to forma łączenia religii z kulturą i wspólnotowym przeżywaniem tradycji. Orszaki podkreślają radosny charakter święta i jego otwartość.
Trzech Króli w innych wyznaniach i początek karnawału
Święto Objawienia Pańskiego obchodzone jest również w innych tradycjach chrześcijańskich. W Kościele prawosławnym należy ono do dwunastu najważniejszych świąt roku liturgicznego i przypada 19 stycznia. Łączy w sobie teofanię oraz objawienie Trójcy Świętej podczas chrztu Jezusa. Luteranie, podobnie jak katolicy, obchodzą Epifanię 6 stycznia. Dla nich również ma ona znaczenie teologiczne i liturgiczne.
6 stycznia wyznacza także początek karnawału. Okres ten trwa aż do wtorku poprzedzającego Środę Popielcową. W tradycji ludowej był to czas zabaw, spotkań i radości po okresie Adwentu. Dzięki temu Trzech Króli zamyka czas Bożego Narodzenia i jednocześnie otwiera nowy etap w kalendarzu liturgicznym.
Czy 6 stycznia jest dniem wolnym od pracy
6 stycznia jest w Polsce dniem ustawowo wolnym od pracy. W przeszłości święto to miało taki status, jednak w 1960 roku zostało zniesione decyzją ówczesnych władz. Do idei przywrócenia dnia wolnego powrócono dopiero po wielu latach. Zmiany w przepisach wprowadzono w 2011 roku wraz z nowelizacją Kodeksu pracy. Od tego momentu Trzech Króli ponownie stało się dniem wolnym.
Dla wielu osób oznacza to możliwość spokojnego udziału w nabożeństwach i wydarzeniach religijnych. Jest to także okazja do rodzinnych spotkań i pielęgnowania tradycji. Połączenie dnia wolnego z bogatą symboliką sprawia, że Trzech Króli zajmuje szczególne miejsce w polskim kalendarzu.
Przeczytaj także: Trzech Króli 6 stycznia 2026 w Krakowie – gdzie i o której godzinie.